KARA ŁĄCZNA GDY JEDNĄ Z KAR PODLEGAJĄCYCH ŁĄCZENIU JEST KARA OD KTÓREJ SKAZANY UZYSKAŁ WARUNKOWE PRZEDTERMINOWE ZWOLNIENIE Z ODBYCIA RESZTY KARY

Zagadnienie: co w sytuacji, gdy istnieją przesłanki do wydania wyroku łącznego i wymierzenia kary łącznej, ale przy jednej z kar tzw. jednostkowych w międzyczasie skazany uzyskał warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary?

Dla łatwości tego wpisu oznaczmy karę od której nastąpiło warunkowego przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary jako Kara WPZ (warunkowe przedterminowe zwolnienie).

O tym jakie są przesłanki dla wymierzenia kary łącznej: „Kara łączna po zmianach Kodeksu karnego 1 lipca 2015 r.”.

Nowelizacja Kodeksu karnego doprowadziła do uchylenia art. 92 k.k. Zgodnie z tym artykułem wydanie wyroku łącznego było możliwe również w sytuacji gdy poszczególne kary […] zostały już w całości albo w części wykonane!. Natomiast teraz karą łączną mogą być objęte tylko wymierzone i podlegające wykonaniu kary. Podlegające wykonaniu, tzn. takie, które nie zostały jeszcze wykonane.

Obecnie jest przesądzone już, że jako kara podlegająca wykonaniu – a zatem kara, która będzie mogła zostać objęta karą łączną – jest też traktowana kara od której odbycia skazany uzyskał warunkowe przedterminowe zwolnienie – a zatem Kara WPZ.

W takiej jednak sytuacji – przy karze WPZ – zaliczeniu na poczet kary łącznej ulegnie jedynie okres faktycznego odbywania kary. To znaczy, że okres próby – kiedy skazany już korzysta z warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary – nie będzie się liczyć do wymiaru kary łącznej.

Tu jednak ważny pojawia się istotny temat.

Powyższy wywód jest zgodny z prawdą, ale – ta kara od której skazany uzyskał warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary tj. Kara WPZ nie może być uznana już za odbytą.

Z kolei kara WPZ będzie uznana za odbytą jeżeli w okresie próby i 6 miesięcy od jej zakończenia nie odwołano warunkowego zwolnienia. To oznacza – po tym okresie Kara WPZ będzie uznana za wykonaną jeżeli takie odwołanie nie nastąpiło.

Zatem sytuacja, że będzie można objąć karą łączną karę jednostkową z której odbycia skazany uzyskał warunkowe przedterminowe zwolnienie może nastąpić pod warunkiem, że:

  • taka kara łączna zostanie wymierzona w okresie próby warunkowego przedterminowego zwolnienia
    lub
  • nie później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okres próby.

W praktyce to będzie wyglądać tak, że jeżeli sąd wyda już wyrok łączny, którym obejmie Karę WPZ – a dokładniej tą część kary, którą skazany rzeczywiści odbył – to postanowienie o warunkowym zwolnieniu przestaje być wykonalne – tak orzecznictwo np. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 8 czerwca 2005 r. II AKzw 273/0.

Wskazówka jednak – skoro jedną z kar jednostkowych była kara od wykonania której skazany uzyskał warunkowe przedterminowe zwolnienie, to przyjmuje się, że jest potencjał – co najmniej do rozważenia – aby również i od kary łącznej uzyskać warunkowe przedterminowe zwolnienie skazanego z odbycia reszty kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym.

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski

WYROK ŁĄCZNY

Na czyj wniosek wyrok łączny jest wydawany? Odpowiedź brzmi – na wniosek:

  • skazanego (jego obrońcy),
  • prokuratora,
  • no i bez wniosku bo z urzędu sąd może wydać.

Jaki sąd? Właściwy do wydania wyroku łącznego jest sąd:

  • który wydał ostatni wyrok skazujący (w przypadku, gdy mają być łączone kary z jednostkowych wyroków skazujących),
  • który wydał wyrok łączny w pierwszej instancji (w przypadku, gdy mają być łączone kary z wyroków łącznych).

Wyrok łączny będzie wydany po przeprowadzeniu rozprawy.

Na tą rozprawę sąd będzie „sprowadzać” i „zasięgać”:

  • opinii z zakładów karnych, w których skazany przebywał na temat zachowania się skazanego,
  • informacji o warunkach rodzinnych skazanego,
  • informacji o warunkach majątkowych skazanego,
  • informacji o stanie zdrowia skazanego

+

  • danych o wykonaniu kar orzeczonych w poszczególnych wyrokach.

Po co?
Bo na wymiar kary łącznej  oprócz zasad, które opisałem w poprzednich postach „Kara łączna duży wpływ ma również zachowanie się oskarżonego w zakładzie karnym albo w środowisku, w którym znajduje się po prawomocnym skazaniu poszczególnymi wyrokami – tak stanowi orzecznictwo Sądu Najwyższego – porównaj chociażby Wyrok SN – Izba Karna z dnia 12 września 1985 r., II KR 245/85.

Zatem zachowanie się skazanego po uprawomocnieniu się wyroków może mieć – i będzie mieć – wpływ na to jaka kara łączna zostanie wymierzona – jaki użytek Sąd zrobi z „widełek”, które mu przysługują!

Dalej – regułą jest, że udział skazanego na rozprawie o wydanie wyroku łącznego nie jest obowiązkowy.

Ale nie bierze udziału w rozprawie też pokrzywdzony, nie występuje też oskarżyciel posiłkowy uboczny, czy subsydiarny.

Jeżeli w sprawie ma występować Adwokat to należy mu udzielić odrębnego pełnomocnictwa, bo to wcześniejsze do występowania przed Sadem I, II instancji nie obejmuje sprawy o wyrok łączny.

Wato też przypomnieć, że wniosek o wydanie wyroku łącznego nie podlega opłacie!

Logo złote Ramka

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski

KOŃCOWE ZAZNAJOMIENIE SIĘ Z AKTAMI ŚLEDZTWA W PRAKTYCE

W poprzednim poście została nakreślona sytuacja, gdy po złożeniu wniosku i uzyskaniu zaznajomienia podejrzany uważa, że określony dokument istotny dla sprawy nie jest zaplanowany jako ten, który ma zostać przekazany do sądu razem z aktem oskarżenia.

Jeżeli taka sytuacja ma miejsce to w terminie 3 dni od dnia zapoznania się z materiałami podejrzany może złożyć samodzielnie lub przez obrońcę wniosek o uzupełnienie materiału o określony dokument znajdujący się w aktach sprawy. Prokurator będzie musiał dołączyć wskazany  dokument.

Jeżeli tak się nie stanie to zgodnie z art. 337 § 1a k.p.k. – prezes sądu zwróci akt oskarżenia prokuratorowi do uzupełnienia.

Jeżeli nie został złożony wniosek do prokuratora o dołączenie określonych dokumentów z akt postępowania przygotowawczego, to taka możliwość w dalszym ciągu jest otwarta. Wynika to z faktu, iż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego można skierować taki wniosek bezpośrednio do sądu.

Niezależnie od tego – po końcowym zapoznaniu się z aktami śledztwa – można też złożyć dodatkowe wnioski dowodowe tj. żądać, aby zostały przeprowadzone określone dowody. Takie same uprawnienia przysługują również pokrzywdzonemu.

Może się oczywiście zdarzyć, że prokurator nie uwzględni wniosku dowodowego – jednakże  prokurator kierując akt oskarżenia będzie musiał załączyć złożony wniosek dowodowy.

To oznacza, że to sąd będzie decydować, czy wniosek dowodowy uwzględnić, czy nie.

Decydują okoliczności konkretnej sprawy, lecz „warto” przynajmniej rozważyć:

  • czy „nie warto” skorzystać z uprawnienia do końcowego zaznajomienia się z aktami postępowania przygotowawczego,
  • czy „nie warto” zażądać dołączenia określonego dowodu z akt sprawy do aktu oskarżenia,
  • czy „nie warto” zażądać przeprowadzenia dodatkowego dowodu.

Aktywnie!

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski

KOŃCOWE ZAZNAJOMIENIE SIĘ Z AKTAMI ŚLEDZTWA

Końcowe zaznajomienie / zapoznanie się z aktami postępowania przygotowawczego tj. odpowiednio śledztwa lub dochodzenia?

O co dokładnie chodzi?

Tzw. końcowe zapoznanie się podejrzanego, ale też i pokrzywdzonego z aktami śledztwa / dochodzenia ma miejsce wtedy, gdy istnieją podstawy do zamknięcia śledztwa / dochodzenia i wniesienia przez organ prowadzący postępowanie aktu oskarżenia do Sądu.

Czyli wtedy, gdy postępowanie przygotowawcze pozwoliło zebrać wystarczająco mocne dowody – przynajmniej w ocenie  organu prowadzącego to postępowanie – do tego aby sprawy nie umarzać, lecz skierować ją do Sądu.

Końcowe zaznajomienie się z aktami postępowania przygotowawczego polega na tym, że organ prowadzący postępowanie powiadamia podejrzanego / pokrzywdzonego, że zostaną mu udostępnione akta postępowania przygotowawczego wraz z informacją, które dokładnie dokumenty zostaną załączone do aktu oskarżenia i przekazane do Sądu.

Zasadnicze pytanie zatem:

  • czy warto „zaznajamiać się końcowo” z aktami postępowania przygotowawczego?
  • i jak takie „zaznajomienie się końcowe” uzyskać?

Odpowiadają na pierwsze pytanie – decydują realia konkretnej sprawy. Moim zdaniem jednak warto poświęcić czas i takie zaznajomienie uzyskać.

Dlaczego?

  • bo podejrzany będzie dokładnie wiedzieć jakie dowody prokurator będzie chciał złożyć do Sądu przeciwko,
  • bo dzięki temu można skontrolować, czy „nie pójdą” do Sądu dowody wyłącznie obciążające, a poza salą mają zostać dowody korzystne dla podejrzanego.

W szczególności na ten drugi argument chciałbym zwrócić uwagę – jest on związany z nowelizacją Kodeksu karnego 1 lipca 2015 r. Wcześniej całe akta postępowania przygotowawczego były przekazywane do Sądu. Obecnie po zmianach ustawy Kodeks karny do Sądu jest przekazywany jedynie materiał, który organ prowadzący postępowanie przygotowawcze uzna za istotny „z kwestią odpowiedzialności”.

Dowody, które poddawałyby winę jako podejrzanego w wątpliwość mogą zostać uznane za nieistotne dla „kwestii odpowiedzialności”. Aby tak się nie stało warto sprawdzić jakie dokumenty organ ścigania ma zamiar przekazać do Sądu, a jakich nie zamierza.

A jak możliwość zaznajomienia się z aktami uzyskać? Czy jest udzielana z urzędu? Zdecydowanie NIE – w tej kwestii aktywność jest ważna.

Trzeba złożyć wniosek o końcowe zaznajomienie się z materiałami śledztwa lub dochodzenia. Oczywiście przed pierwszym przesłuchaniem podejrzany jest pouczany o takim prawie, ale czy podejrzany pamięta i wie jak korzystać z tego prawa, to już zupełnie inna sprawa.

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski

CIĄG PRZESTĘPSTW PO ZMIANACH KODEKSU KARNEGO 1 LIPCA 2015 r.

Kolejną ważną tzw. „instytucją prawa karnego” jest ciąg przestępstw.

Zgodnie z definicją z art. 91 § 1 k.k. „jeżeli sprawca popełnia w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, sąd orzeka jedną karę określoną w przepisie stanowiącym podstawę jej wymiaru dla każdego z tych przestępstw, w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę”.

Tradycyjnie już – normy prawa karnego są sformułowane w sposób wymagający absolutnego skupienia przy analizie

Dla zrozumienia ciągu przestępstw należy zwrócić uwagę na obowiązujące przesłanki:

  • krótkie odstępy czasu, przestępstwa muszą być popełnione w krótkich odstępach czasu – czyli jakich? Jedna godzina, jeden dzień, jeden tydzień? Może to być zadziwiające, ale w orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka „krótkich odstępów czasu” będzie spełniona jeżeli przestępstwa zostały popełnione w przedziale … do 6 miesięcy!,
  • przestępstwa popełnione z wykorzystaniem takiej samej sposobności – To jest właśnie nowe rozwiązanie, bo przed nowelizacją zamiast tej przesłanki była przesłanka „w podobny sposób”. Przesłanka z wykorzystaniem takiej samej sposobności nie została jeszcze poddana analizie w orzecznictwie. Przyjmuje się jednak, że chodzi o wykorzystanie takiej samej okazji, okoliczności tzn. sposobność, która się powtarza, ewentualnie jedna sposobność rozciągnięta w czasie,
  • dwa lub więcej przestępstw zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw – będzie się to dotyczyć wszelkich wyroków skazujących.

Wówczas sąd orzeka jedną karę określoną w przepisie stanowiącym podstawę wymiaru, a kara ta ulega obostrzeniu do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę – taki jest przynajmniej pierwszy wniosek po lekturze ustawy.

Pan X był zatrudniony na stacji benzynowej. W dniu 02.07.2015 r. przypadkowo podejrzał kod do sejfu w którym znajdowały się pieniądze. Jeszcze tego samego dnia Pan X pozyskał z sejfu kwotę 600,00 złotych. Pan X był pewny, że nikt się nie doliczy skradzionej gotówki – postanowił, że więcej nie będzie już kradł. W dniu 06.07.2015 r. Pan X pracując na nocnej zmianie znowu dokonał kradzieży kwoty 700,00 złotych z sejfu – co prawda jego postanowienie z dnia 02.07.2015 r., o tym iż więcej pieniędzy nie ukradnie było szczere, to jednak „silna wola była zbyt słaba”. Również i po tej kradzieży z dnia 06.07.2015 r. Pan X nie planował dalszych czynności wobec sejfu i gotówki tam przetrzymywanej. Ale stało się – w dniu 10.07.2015 r. będąc na porannej zmianie Pan X po raz kolejny postanowił nielegalnie wzbogacić się o kwotę 800,00 złotych z sejfu.

W podanym powyżej przykładzie doszło do 3 kradzieży i to z włamaniem:

  • kradzież A z dnia 02.07.2015 r. kwota 600 złotych;
  • kradzież B z dnia 06.07.2015 r., kwota 700 złotych;
  • kradzież C z dnia 10.07.2015 r., kwota 800 złotych.

Każde z przestępstw zostało popełnione odrębnie – Pan X jako sprawca nie miał zamiaru stałego „podkradania” kwot, lecz gdy pojawiała się okazja, odnawiał się także i u niego zamiar skorzystania z tej okazji. Sformułowanie zamiar odnawiał się ma tutaj bardzo ważne znaczenie i odróżnia tą sytuację od czynu ciągłego.

Przy ciągu przestępstw sąd nie wymierza jak przy karze łącznej kilku kar za poszczególne przestępstwa, które następnie podlegają łączeniu, lecz wymierza jedną karę – a kara ta może być do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę.

Przy ciągu przestępstw – jeżeli przesłanki są spełnione to sąd musi skorzystać z tego uregulowania tj. sąd obligatoryjnie wymierzy jedną karę. Ale, ale – nie jest obligatoryjny wymiar kary – tj. sąd może wymierzyć karę do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę, ale nie musi tego robić!

Powracając do przykładu – w tymże podanym sprawca dopuścił się kradzieży w włamaniem – będzie zatem odpowiadać z art. 279 § 1 k.k. Sprawca popełnił trzy odrębne czyny – każdy jeden naruszający ten sam artykuł, przy wykorzystaniu takiej samej sposobności bez wykonania z góry powziętego zamiaru co do każdego z tych czynów. Podstawowy wymiar kary to od 1 roku do 10 lat – tutaj jednak dany wymiar kary będzie podniesiony do lat 15.

Jak wspominano sąd będzie musiał wymierzyć jedną karę, nie będzie musiał natomiast korzystać z wymiaru o połowę zwiększonego – w podanym przykładzie trudno byłoby sobie to zresztą wyobrazić…

Logo złote Ramka

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski