NIEZGODNE Z UMOWĄ WYKORZYSTANIE WEKSLA PRZESTĘPSTWEM?

W obrocie gospodarczym coraz chętniej stosowaną formą zabezpieczenia transakcji – nie tylko tych z udziałem banków – jest weksel niezupełny tj. weksel in blanco.

Szczegóły na temat co to jest weksel in blanco znajdziesz w moim wcześniejszym poście „Prowadzenie firmy, a weksel? Czyli co to jest weksel in blanco w praktyce?”.

W tym zakresie jedynie krótkie przypomnienie:
weksel in blanco jest papierem wartościowym stwierdzającym zobowiązanie do zapłaty sumy pieniężnej, której wartość zazwyczaj na samym wekslu nie jest oznaczona. Wekslem in blanco może być dokument na którym znajduje się jedynie słowo „weksel” oraz podpis wystawcy. Z tego właśnie względu jest to weksel niezupełny tj. in blanco.

Samo dochodzenie zapłaty z weksla in blanco następuje na drodze postępowania sądowego. Postępowanie takie jest jednak ograniczone dowodowo i korzystne w zakresie opłaty od pozwu w obu przypadkach na korzyść powoda / wierzyciela.

Niestety często jest uskutecznienia w Polsce praktyka, że do weksla nie jest sporządzana deklaracja wekslowa.

Deklaracja wekslowa to dodatkowy dokument do weksla.

Deklaracja wekslowa stanowi swego rodzaju instrukcję opisującą jak i kiedy osoba uprawniona z weksla będzie mogła go wypełnić.

Jeżeli nie ma deklaracji wekslowej, to osoba, która podpisała weksel ma utrudnioną sytuację, aby wykazać, że weksel został wypełniony niezgodnie z tym na co strony się umówiły.

Z kolei wierzyciel, którego wierzytelność zabezpieczyłeś podpisując weksel ma komfortową sytuację.

Co więcej może mieć również pokusę, aby wypełnić weksel na kwotę wyższą aniżeli się umówiliście. Jesteś mu co prawda dłużny kwotę 10.000,00 złotych, ale w sumie, gdyby dopisał na wekslu jedno zero więcej to…

no właśnie to wyszłoby 100.000,00 złotych.

Już pomijając jak przed tym się bronić w zakresie prawa cywilnego, czy ten Twój wierzyciel może tak po prostu dopisać to jedno zero więcej.

Nie może!

Spójrz na art. 270 § 2 w zw. § 1 Kodeksu karnego:

kto wypełnia blankiet, opatrzony cudzym podpisem, niezgodnie z wolą podpisanego i na jego szkodą lub takiego dokumentu używa podlega karze grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Odnosząc się konkretnie do sprawy.

Takie wypełnienie weksla tj. blankietu niezgodnie z Twoją wolą jako osoby, której podpis na nim widnieje i na Twoją szkodę jest przestępstwem materialnym tj. skutkowym. Przy czym co ciekawe skutek konieczny, aby można było mówić o przestępstwie to nie samo spowodowania szkody w Twoich dobrach, ale właśnie nadanie temu blankietowi cech dokumentu.

Natomiast tzw. druga czynność sprawcza z art. 270 § 2 kk tj. używanie dokumentu wytworzonego w wyniku wypełnienia blankietu opatrzonego cudzym podpisem posiada formalny tj. bezskutkowy charakter. Nie jest zatem konieczne, aby użycie dokumentu następowało przeciwko Twoim interesom jako osoby podpisanej, a wystarczający jest że dokument powstał w takich okolicznościach i może spowodować szkodę.

Jeżeli zatem ktoś posłuży się wekslem niezgodnie z Twoją wolą masz do wyboru drogę cywilną jak i drogę karną – albo obie te drogi równocześnie.

Natomiast zdecydowanie niebezpieczne jest niepodejmowanie żadnych czynności, bo sąd nie będzie badać, czy rzeczywiście to jedno zero jest dodatkowe, czy też zgodne z umową. To Ty musisz na to zwrócić uwagę sądu i udowodnić daną okoliczność.

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski

PROWADZENIE FIRMY, A WEKSEL ? CZYLI CO TO JEST WEKSEL IN BLANCO W PRAKTYCE?

Jeżeli prowadzisz firmę to istnieje duże prawdopodobieństwo, że miałeś do czynienia z wekslem.

Wielu przedsiębiorców wystawiło w swoim życiu weksel.

Szczególnie w firmach z dużymi obrotami takimi jak firmy transportowe, firmy spedycyjne na pewnym etapie rozwoju, inwestowania może się okazać, że ktoś będzie chciał podsunąć Tobie weksel do podpisania.

Może być też dokładnie inaczej – może to Ty będziesz chciał, aby ktoś podpisał weksel przygotowany przez Ciebie.

W Gorzowie, Kostrzynie i nie tylko – jest to bardzo popularna forma zabezpieczenia wierzytelności, gdy firmy chcą zawrzeć umowy dotyczące spraw, gdzie pojawiają się niemałe kwoty.

Jeżeli Klienci proszę mnie o przygotowanie umowy np. franchisingu w branży transportu – tak, tak również i w transporcie takie rozwiązania się pojawiają – lub po prostu innej formy umowy o współpracy, to bardzo często zabezpieczam roszczenia za pomocą weksla.

Ma to na celu zabezpieczenie interesów Klientów, gdyby się okazało, że kontrahent z którymi chcą wejść w interesy nie jest jednak tak rzetelny jakby to się na początku wydawać mogło.

Zamierzasz podpisać dużą umowę na inwestycję, na dostawę towaru, na wykonanie usługi? Czy weksel może Tobie pomóc? Czy weksel jest dla Ciebie?

Osobiście uważam, że weksel może być korzystnym narzędziem dla zabezpieczenia roszczeń w Twojej firmie.

Dokładniej – mam tu na myśli tzw. weksel niezupełny tj. weksel in blanco.

Wpierw garść suchych informacji, otóż…
Weksel in blanco jest papierem wartościowym stwierdzającym zobowiązanie do zapłaty sumy pieniężnej, której wartość zazwyczaj na samym wekslu nie jest oznaczona.

Wekslem in blanco może być dokument na którym znajduje się jedynie słowo „weksel” oraz podpis wystawcy. Z tego właśnie względu jest to weksel niezupełny tj. in blanco.

Jeżeli Twoja firma chce zawrzeć umowę o współpracy z inną firmą (nazwijmy ją Firmą Potencjalną tj. FP), a jednocześnie jako przedsiębiorca po prostu obawiasz się, że dostarczysz towar / wykonasz usługę, a później mogą się pojawić problemy z płatnością, to warto pomyśleć, aby zabezpieczyć taką transakcje wekslem.

Tym bardziej, że w np. w firmach transportowych termin zapłaty są bardzo wydłużone.

Co daje weksel – jak z niego korzystać?

Samo dochodzenie zapłaty z weksla in blanco następuje na drodze postępowania sądowego. Jednak w przeciwieństwie do tradycyjnej sprawy o zapłatę, w przypadku weksla jest wiele udogodnień.

  • Po pierwsze postępowanie z weksla  jest korzystniejsze na etapie przygotowania pozwu. Nie musisz wykazywać, że prawidłowo wykonałeś umowę, dostarczyłeś towar. Po prostu wypełniasz weksel, a później jest krótka droga do sądu.
    W sądzie to nie Ty, lecz Twój niesolidny kontrahent musi wykazać, że ewentualnie istnieją jakieś okoliczności dlaczego Tobie jeszcze nie zapłacił. Tzw. ciężar dowodowy obciąża nie Ciebie, lecz dłużnika.
    Jest to b. duża różnic, bo normalnie to powód musi udowodnić fakty z których wywodzi swoje roszczenie.
  • Po drugie korzystniejsza jest opłata od pozwu.
    Ktoś mógłby stwierdzić, że to szczegół – ale czy rzeczywiście?
    Wyobraź sobie, że dostarczyłeś towar o wartości 100.000,00 złotych do kontrahenta, który okazał się być nierzetelny.
    Twój Kontrahent – ta nierzetelna firma – nie płaci w terminie.
    Wysyłasz wezwanie do zapłaty. Ciągle nic – okej decydujesz się na wniesienie pozwu.
    Sama opłata od pozwu dla sądu wyniesienie 5 % tj. 5.000,00 zł. Oczywiście można z tym żyć, ale można przecież było to zoptymalizować, bo jeżeli miałbyś weksel, to ta opłata spadałby z 5% do 1,25% i zamiast płacić 5.000,00 zł do sądu na start do zapłaty byłoby jedynie 1.250,00 zł.
    Oczywiście zakładamy, że Twoje roszczenie wynosi 100.000,00 zł, gdyby wierzytelność była wyższa np. okrągły milion tj. 1.000.000,00 zł do zaoszczędzenia na start byłaby kwota 37.500,00 zł). Jestem zdania, że perspektywa zaoszczędzenia kwoty 37.500,00 zł już na starcie nie jest najgorsza.
  • Po trzecie rozpatrzenie samej sprawy z weksla jest dużo szybsze – a czas to dosłownie pieniądz. Nie chcemy przecież czekać, aż Twój dłużnik ucieknie z majątkiem.
  • Po czwarte po wniesieniu pozwu – gdy sąd wyda orzeczenie tzw.  nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym – na podstawie tego nakazu zapłaty istnieje możliwość natychmiastowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Nie trzeba zatem czekać na uprawomocnienie się nakazu zapłaty – nawet jeśli ta nierzetelna firma będzie skarżyć rozstrzygnięcie – to egzekucja może zostać natychmiast wszczęta.

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski