JAK OBLICZYĆ ODSZKODOWANIE? ODSZKODOWANIE NETTO CZY BRUTTO – Z VAT-EM CZY BEZ VAT-U?

W polskim prawie cywilnym obowiązuje zasada pełnej rekompensaty doznanej szkody.

W tym zakresie pojawia się istotne zagadnienie – odszkodowanie a VAT.

Czy przy żądaniu zapłaty odszkodowania należy liczyć stawki robocizny, materiałów potrzebnych do usunięcia szkody stosując wartość netto tj. bez podatku VAT, czy wartość brutto tj. z podatkiem VAT?

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z 9.5.2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług i podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) jest obciążona tym podatkiem.

Jeżeli zapłaty odszkodowanie żąda przedsiębiorca, który poniósł stratę w związku z uszkodzeniem lub zniszczeniem przedmiotu wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej, to żądanie przez niego odszkodowania wraz z podatkiem VAT jest bezpodstawne, albowiem – mając na uwadze art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług – uiszczony przez poszkodowanego podatek VAT za:

  • opłaconą usługę, która ma na celu usuniecie doznanej szkody,
  • zakupione materiały, które mają na celu usunięci doznanej szkody

po stronie poszkodowanego jako przedsiębiorcy i podatnika VAT, spowoduje, iż kwota podatku należnego VAT zostanie obniżona o kwotę podatku naliczonego.

Tym samym kwota podatku nie obciąża poszkodowanego, albowiem po zapłacie ceny dokona on obniżenia uiszczonego przez siebie podatku VAT właśnie o przedmiotową wartość VAT.

Dlatego, gdyby Sąd zasądził na rzecz przedsiębiorcy kwotę odszkodowania w wysokości brutto, to doszłoby do jego bezpodstawnego wzbogacenie.

Inaczej ma się sprawa w przypadku osób, które doznały szkody jako konsumenci.

Geld

Takie osoby nie będą miały możliwości odliczenia uiszczonego przez siebie w cenie towaru i usług podatku VAT.

Z tego względu należne odszkodowanie dla konsumentów to kwota brutto.

Za każdy razem ustalenie samej szkody jak i odszkodowania musi być poprzedzone pytaniem, czy poszkodowany – nabywając określoną rzecz (usługę) konieczną do naprawienia szkody – będzie mógł następnie podatek VAT odliczyć.

Jeżeli poszkodowany będzie mieć możliwość odliczenia uiszczonego podatku VAT za rzecz lub usługę konieczną do naprawienia szkody – to wówczas przysługuje mu odszkodowanie liczone jako netto tj. bez VAT.

Jeżeli poszkodowany nie będzie mieć możliwość odliczenia uiszczonego podatku VAT za rzecz lub usługę konieczną do naprawienia szkody – to wówczas przysługuje mu odszkodowanie liczone jako wartość brutto tj. z VAT.

Na gruncie art. 363 KC dla poszkodowanego niebędącego podatnikiem podatku VAT należy określić odszkodowanie, uwzględniając cenę rzeczy (usługi) wraz z tym podatkiem, tak wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Białymstoku – I Wydział Cywilny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r.,
I ACa 333/13

Ale czy każdemu przedsiębiorcy należy się odszkodowanie w wysokości kwoty netto?

Nie, nie każdemu.

Bywały przypadki, w których powstała konieczność i możliwość sformułowania w imieniu

Mandantów roszczeń odszkodowawczych w wartości brutto, pomimo tego, że byli oni przedsiębiorcami.

Powodem takich rozwiązań był fakt, że byli to przedsiębiorcy spoza Polski i spoza trenu Unii Europejskiej – dokładniej z Białorusi.

W takim przypadku dochodzone dla nich odszkodowanie obejmowało wartości brutto, bowiem – choć byli oni przedsiębiorcami – to nie byli jednak podatnikami VAT.

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski

Paweł Wróblewski

ADWOKAT
Jestem Adwokatem wpisanym na listę Okręgowej Rady Adwokackiej w Zielonej Górze. Zajmuję się prawem karnym, w tym w szczególności tematyką związaną z prawami osób podejrzanych, oskarżonych, a także i skazanych. Ukończyłem polskie studia prawnicze na UAM w Poznaniu oraz niemieckie studia prawnicze na EUV we Frankfurcie.

Latest posts by Paweł Wróblewski (see all)

2 myśli na temat „JAK OBLICZYĆ ODSZKODOWANIE? ODSZKODOWANIE NETTO CZY BRUTTO – Z VAT-EM CZY BEZ VAT-U?

  1. Panie mecenasie,
    Wszystko jasno i klarownie, ale nie napisał pan o przypadku moim (tysiące firm). Jednoosobowa działalność gospodarcza (jestem VAT’owcem). Samochód w środkach trwałych rozliczany na 50% VAT bo jest użytkowany w połowie jako samochód prywatny (rozliczanie częściowe). Szkoda całkowita nie z mojej winy. Pokrywa ubezpieczyciel z OC sprawcy. Metoda rozliczania różnicowa. Wartość brutto szkody (wartość samochodu brutto w momencie zdarzenia) jest pomniejszona o wartość brutto sprzedanego wraku. Pozostałą część ubezpieczyciel chce mi oddać w kwocie netto czyli brutto pomniejszone o 23% VAT. Ja przy zakupie nowego samochodu, zastępującego zniszczony nie z mojej winy muszę zapłacić pełen VAT, a odliczyć mogę sobie jedynie 50%. Czy postawa ubezpieczyciela jest prawidłowa ?

    • Witam – na skutek odszkodowania nie powinien Pan się „ani wzbogacić, ani zbiednieć”. Jeżeli samochód jest w środkach trwałych na 50% VAT z uwagi na jego używanie w połowie jako samochód prywatny to sprawa się komplikuje, chociażby o tą kwestię, że pozostała część nie wliczona do VAT będzie uwzględniona w podatku dochodowym jako koszt. Zatem tą pozostającą różnicę, która nie została uwzględniona przy VAT, choć jednocześnie stanowi koszt, powinno się uwzględnić jako stratę podlegającą rekompensacie. Na marginesie bardzo dobre pytanie.

Dodaj komentarz