LINIA OBRONY – MIT CZY SEDNO SPRAWY

W sprawach, w których osoby podejrzane, podejrzani lub oskarżeni występują samodzielnie, bardzo często linia obrony jest wymyślana naprędce.

Nie jest to zaskakujące jeżeli weźmie się pod uwagę aspekt psychologiczny. Otóż okazuje się, że najbardziej stresującym momentem nie jest trwanie w jakiejś koncepcji obrony, lecz jej stworzenie. Umysł ludzki funkcjonuje w taki sposób, że stan niepewności jest znacznie bardziej wyczerpujący aniżeli stan pewny, nawet jeżeli jest on dość niekorzystny.

Dotyczy to wszelkich obszarów życia – nie tylko prawa karnego. Z tego właśnie względu ważne decyzje są często podejmowane w nieproporcjonalnie krótkim czasie do ich ważkości.

To jest powodem dlaczego bywa, że tzw. linia obrony jest tworzona podczas pierwszego przesłuchania na policji – bez wcześniejszej analizy sprawy, bez zastanowienia się jakie pytania mogą się pojawić na przesłuchaniu.

Co ważne – takie zaniechania trafiają się również, pomimo tego, że osoba przesłuchiwana wiedziała o terminie wcześniej.

Po tym okresie następuje „stan tkwienia w przyjętej koncepcji obrony” – stan, który można określić „trudno, słowo się rzekło i trzeba powtarzać to samo”.

Powyższe przemyślenia wynikają z bardzo prostej okoliczności.

Otóż wystarczy relatywnie krótkie spotkanie z praktykiem prawa karnego, aby często przekonać się, że pierwotna, ad hoc i naprędce stworzona linia obrony jest wewnętrznie sprzeczna lub łatwa do zweryfikowania jako nieprawdziwa i nie będzie mogła się ostać.

Dobrze, jeżeli taką niespójność linii obrony wskaże podejrzanemu adwokat podczas spotkania w zaciszu Kancelarii.

Gorzej jeżeli podejrzany dowie się o tym podczas przesłuchania na prokuraturze lub co gorsza w postępowaniu głównym w krzyżowym ogniu pytań ze strony oskarżyciela publicznego, oskarżyciela ubocznego i sądu.

Z tego względu duża praca jest do wykonania już na początku postępowania – tj. wtedy, gdy pozornie jeszcze nic się nie dzieje, a sprawa dopiero nabiera rozpędu.

Aby wiarygodność oskarżonego mogła zostać zachowana już na wstępnym etapie należy posiadać:

  • wizję „linii obrony”, tak aby składane zeznania wpisywały się w daną linię, a nie ją torpedowały,

lub

  • świadomość, że jeżeli występuje się samodzielnie i nie ma się jeszcze wypracowanej linii obrony, to można odmówić składania wyjaśnień, gdy jest się słuchanym jako podejrzany. Nie ma bowiem sensu próba „zaprzyjaźnienia się z prokuratorem” kosztem zeznania czegoś, co przekreśli lub znaczenie skomplikuje późniejszą możliwość pomocy oskarżonemu.

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski

WNIOSEK OSKARŻONEGO O WYDANIE WYROKU SKAZUJĄCEGO BEZ POSTĘPOWANIA DOWODOWEGO

Zgodnie z obowiązującą procedurą oskarżony jest informowany o wniesieniu przez oskarżyciela przeciwko niemu aktu oskarżenia.

Ta informacja jest istotna, ponieważ zanim oskarżony otrzyma zawiadomienie o terminie rozprawy może złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu:

  • określonej kary
    lub
  • środka karnego,
  • orzeczenie przepadku
    lub
  • środka kompensacyjnego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Taka możliwość istnieje, gdy oskarżono zarzucono przestępstwo zagrożone karą nieprzekraczającą 15 lat pozbawienia wolności.

W takim przypadku sprawa nie jest kierowana na rozprawę, lecz na posiedzenie. O terminie posiedzenia będą informowane strony i pokrzywdzony.

Jeżeli skazany nie zdążył złożyć wniosku zanim otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy, ale rozprawa się jeszcze nie odbyła, wówczas sąd powinien rozpoznać taki wniosek na rozprawie i to nawet bez konieczności otwierania przewodu sądowego.

Sąd może uwzględnić wniosek, jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte.

Co ważne uwzględnienie wniosku jest możliwe tylko wówczas, gdy nie sprzeciwi się temu prokurator – z tego względu ważny jest wcześniejszy kontakt.

Czy takie rozwiązanie jest korzystne dla oskarżonego?

Takie rozwiązanie może być korzystne, ale decydują szczegóły.

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski

KARA ŁĄCZNA GDY JEDNA Z KAR ZOSTAŁA JUŻ WYKONANA

W artykule Kara łączna po zmianach Kodeksu karnego 1 lipca 2015 r.

dokonałem analizy pojęcia „kara podlegająca wykonaniu”.

Przypomnijmy zatem – na skutek obowiązującej od 01 lipca 2015 r. nowelizacji doszło do uchylenia art. 92 k.k.

Art. 92 k.k. w brzmieniu do 30 czerwca 2015 r. stanowił, że wydanie wyroku łącznego jest możliwe również w sytuacji gdy poszczególne kary […] zostały już w całości albo w części wykonane! W temacie kara łączna miało to zasadnicze znaczenie.

Uchylenie art. 92 k.k. spowodowało, że obecnie jest reprezentowana surowa interpretacja zgodnie z którą „podlegające wykonaniu kary”, tzn. takie, które nie zostały jeszcze wykonane. W przypadku, gdy istnieje potencjalna apelacja od wyroku łącznego warto wiedzieć co oznacza dane pojęcie.

Otóż jeżeli zostałeś skazany na 3 kary i została Tobie jedynie ostatnia do wykonania, to nie ma możliwości wydania wyroku łącznego i objęcia nim kar już wykonanych.

Poza przypadkami zawieszenia kary pozbawienia wolności, brak możliwości wykonania kary oznacza, że kary nie będzie można połączyć.

Nowela okrzepła, ale brak w tym zakresie zmian interpretacyjnych doktryny – mnie do takich nie udało się dotrzeć.

Mamy zatem wyzwanie w zakresie interpretacji pojęcia „kary podlegającej wykonaniu”. Powyższe ma także znaczenie dla zagadnienia kara łączna jak liczyć?

Czy mając na uwadze treść art. 85 § 2 KK można do kary łącznej uwzględnić także karę, która została już wykonana?

W takiej sprawie – myślę że warto – pokusić się o wysiłek intelektualny i zaprezentować zdroworozsądkowy pogląd.

W projekcie nowelizacji k.k. z dnia 20.02.2015 r. była norma

„Podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i niewykonane w całości kary lub kary łączne za przestępstwa, o których mowa w § 1″.

Z tego względu – pomimo tego, że art. 92 k.k. został uchylony – można się pokusić o interpretację i zaprezentowanie poglądu zgodnie z którym

określenie kary jako „podlegająca wykonaniu” nie jest tożsame z określeniem jej jako „niewykonanej”.

Kara niewykonana to taka kara, która nie została wykonana – obojętnie z jakiej przyczyny.

Kara podlegająca wykonaniu to taka kara, która powinna być wykonana, obojętnie czy wykonanie (już) na nastąpiło, czy też nie.

W całym gąszczu szczegółów akurat ten konkretny jest bardzo istotny i ma bezpośredni wpływ na to komu i kiedy będzie przysługiwać możliwość połączenia kar.

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski

DOWÓD Z POMÓWIENIA – CZY JEST WYSTARCZAJĄCY DLA SKAZANIA?

Zupełnie tradycyjny kazus jest taki, że dopóki osoby zajmujące się określoną działalnością czerpią z niej wspólne i wymierne korzyści, do tego czasu wszystko się układa w ramach kumpelskich / koleżeńskich relacji.

Wystarczy, że w tej misternej piramidzie jeden z bloczków odpadnie i cała konstrukcja przestaje być pewna.

W postępowaniu przygotowawczym i w postępowaniu sądowym bardzo często występuje tzw. dowód z pomówienia.

Dotychczasowi kompanii – osoby które ramię w ramię działały obok siebie – zaczynają ze sobą walczyć, pomawiać się, prześcigać w oskarżeniach.

Czasem wszyscy są w tych pomówieniach aktywni. Często jednak nieliczni stosują takie rozwiązania, a pozostali nie. Wszystko zależy od okoliczności sprawy.

Czy dowód z pomówienia może być wykorzystany przez sąd?

Może być wykorzystany – co więcej w realiach Polski jest chętnie wykorzystywany.

Procedura karna już na początku – tj. w art. 7 k.p.k. definiuje jakimi miernikami powinny się kierować sąd, prokuratura, policja przy ocenie dowodów.

Organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

Ramy swobodnej oceny z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego są ramami bardzo szerokimi.

Co więcej ich przekroczenie nie będzie automatycznie oznaczać, że sąd dopuścił się obrazy przepisów postępowania.

To adwokat będzie musiał:

  • po pierwsze taki zarzut podnieść,
  • po drugie wykazać na czym konkretnie to naruszenie polega – w przeciwnym wypadku Sąd II instancji skwituje, że apelacja stanowi wyłącznie polemikę.

Kampf 1

Co to jest zwykła polemika? – to zagadnienie dyskusyjne.

W przypadku dowodu z pomówienia należy stosować pewne specyficzne wzorce, które zostały zdefiniowane w orzecznictwie.

W wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2000 r. o sygn. akt: II AKa 431/00, wskazano, iż kontrola dowodu z wyjaśnień współoskarżonego, jak zresztą każdego dowodu osobowego, polega na sprawdzeniu,

(1) czy informacje tak uzyskane są przyznane przez pomówionego,

(2) czy są potwierdzone innymi dowodami, choćby w części,

(3) czy są spontaniczne, złożone wkrótce po przeżyciu objętych nimi zaszłości, czy też po upływie czasu umożliwiającego uknucie intrygi,

(4) czy pochodzą od osoby bezstronnej, czy też zainteresowanej obciążeniem pomówionego,

(5) czy są konsekwentne i zgodne co do zasady oraz szczegółów w kolejnych relacjach składanych w różnych fazach postępowania, czy też zawierają informacje sprzeczne, wzajemnie się wykluczające bądź inne niekonsekwencje,

(6) czy pochodzą od osoby nieposzlakowanej czy też przestępcy, zwłaszcza obeznanego z mechanizmami procesu karnego,

(7) czy udzielający informacji sam siebie również obciąża, czy też tylko przerzuca odpowiedzialność na inną osobę, by siebie uchronić przed odpowiedzialnością?

Dopiero w przypadku pozytywnych odpowiedzi na większość z tak postawionych pytań, sąd będzie uprawniony do uznania zeznań świadka pomawiającego za wiarygodne.

W przypadku dowodu z pomówienia ważna jest zatem weryfikacja tychże pomówień.

W tym zakresie jednak ostrożnie, bowiem może się zdarzyć, że organy w przypadku oczywistych negacji na poszczególne pytanie, będą się jednak upierać, że odpowiedź jest pozytywna, po to aby móc skorzystać z dowodu z pomówienia.

Nie ulega wątpliwości, że taki dowód jest wygodny dla organów.

Trzeba zatem zwalczać każdą nieprawidłową subsumpcję w relacji pytanie – stan faktyczny – odpowiedź.

Aktywność w tym zakresie może się opłacić, bo można w ten sposób dyskredytować zeznania świadka pomawiającego.

Adwokat Gorzów Wielkopolski

Kancelaria Adwokacka Gorzów Wielkopolski